normal efsanesi

İnsanlara sık sık “Bu kadar hassas olma” denir. Başka bir deyişle, “Bu kadar kendin olma.” Genetik zafiyetler hastalığı kodlamaz, ancak hayatın iniş çıkışlarından daha fazla etkilenen bir kişiye, daha dayanıklı bir yatkınlığı olan bir başkasına göre hassasiyet kazandırabilir — önemsiz denilemeyecek bir etki. Duyarlı insanlar daha fazla hissederler, derinden hissederler ve sadece öznel olarak değil fizyolojik olarak da stresten daha kolay etkilenirler. Örneğin hem maymunlar hem de insanlar, kendilerini olumsuz deneyimlere karşı daha duyarlı —ya da diğer yandan olumlu deneyimlerin etkisine daha yatkın— hale getiren serotonin gibi belirli beyin kimyasallarının üretiminde yer alan genleri miras alabilirler. (Ve elbette duyarlılık da bir sürekliliktir.)

Önde gelen genetikçi R. C. Lewontin, “Genler kişinin çevreye karşı ne kadar duyarlı olduğunu etkiler, çevre de kişinin genetik farklılıklarının ne kadar bağlantılı olabileceğini etkiler” demiştir. “Bir çevre değiştiğinde, tüm bahisler iptal olur.”*

syf•247—

* Abraham Maslow, “Resistance to Acculturation,” Journal of Social Issues 1 (Sonbahar 1951 ), s. 26-29.

Gabor Maté
Normal Efsanesi

Türkçesi: Engin Süren
Hep Kitap